Twee mensen in hetzelfde wedstrijdgebied kunnen heel verschillende windsnelheden meten, terwijl ze allebei een goede windmeter vasthouden. Het verschil zit bijna altijd in hoe ze meten, niet in de meter.
Deze gids legt de belangrijkste redenen uit waarom metingen verschillen, en geeft een eenvoudige werkwijze voor cijfers waarop je kunt vertrouwen.
Ware wind en schijnbare wind
Als een boot vaart, is de wind die je voelt een mix van de echte (ware) wind en de wind die je eigen snelheid maakt. Dat is de schijnbare wind. Aan de wind is de schijnbare wind sterker dan de ware wind; voor de wind is hij zwakker. Een windmeter op een varende boot meet de schijnbare wind. Voor beslissingen over de baan of de veiligheid meet je terwijl je stilligt.
Hoogte en beschutting
Dicht bij het water waait het minder hard door wrijving. Een meting op borsthoogte op een lage RIB kan merkbaar lager uitvallen dan een meting in de top van een mast. Zeilen, mensen, kajuiten en de romp zorgen ook voor windschaduw. Houd de meter zo hoog als je kunt, bovenwinds van alles, of gebruik een stokhouder. Vergelijk metingen tussen boten alleen als ze op dezelfde manier zijn gedaan.
Richtfouten
Propellerwindmeters meten alleen goed als ze recht in de wind staan. Op een boot die om zijn anker zwaait, verlagen een paar graden afwijking de meting al. Een cupmeter van 360 graden, zoals de Windie 360, voorkomt dit, omdat de cups de wind van alle kanten vangen.
Gemiddelden en vlagen
Wind is nooit constant. Eén los getal kan een vlaag zijn of een luwte. Kijk 20 tot 30 seconden naar de meter en noteer zowel het gemiddelde als de sterkste vlaag. Met een meter die elke seconde meet, zie je de vlagen makkelijk. Bij veiligheidsbeslissingen tellen de vlagen vaak zwaarder dan het gemiddelde.
Eenheden en de schaal van Beaufort
Zeilers denken meestal in knopen, weerapps gebruiken vaak km/h of m/s, en sommige weersverwachtingen gebruiken Beaufort. Die door elkaar halen is een veelgemaakte fout. Gebruik onze windsnelheid-omrekenaar om eenheden om te rekenen en in één oogopslag de windkracht in Beaufort te zien.
Een snelle checklist
- Leg de boot stil, of noteer dat je de schijnbare wind meet.
- Houd de meter hoog en bovenwinds van mensen en zeilen.
- Meet 20 tot 30 seconden. Noteer het gemiddelde en de sterkste vlaag.
- Herhaal dit op twee of drie plekken in het wedstrijdgebied.
- Gebruik de hele dag dezelfde methode, zodat metingen vergelijkbaar blijven.
